Coraz więcej osób sięga po sztuczną inteligencję, by szybko sprawdzić przepisy podatkowe lub zasady ZUS. Wygoda jest kusząca, ale odpowiedź wygenerowana przez model może być nieaktualna lub po prostu błędna. Skutek? Błąd w deklaracji, odsetki, a nawet kontrola skarbowa - wszystko na koszt użytkownika.
AI w firmach i domowych budżetach - moda, która może być ryzykowna
Jak wynika z raportu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, już 23% firm w Polsce deklaruje wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesach biznesowych. Często są to narzędzia do przyspieszania rozeznania w przepisach - np. podatkowych. Problem zaczyna się wtedy, gdy odpowiedź wygenerowana przez model staje się podstawą decyzji dotyczącej podatków, księgowości lub ZUS. AI nie jest bowiem księgową ani doradcą podatkowym - może popełnić kosztowny błąd.
Jakie błędy najczęściej popełnia AI? Nieaktualne stawki i mylne interpretacje
Narzędzia takie jak ChatGPT czy Gemini nie mają dostępu do najświeższych zmian w przepisach, chyba że zostaną do tego specjalnie przygotowane. W praktyce zdarza się, że podają nieaktualne stawki podatkowe, błędnie interpretują ulgi (np. na dziecko, termomodernizację) albo pomijają obowiązki związane z ZUS. Szczególnie niebezpieczne jest to, gdy czytelnik przyjmuje odpowiedź za pewnik i składa deklarację na jej podstawie. Wtedy konsekwencje mogą być dotkliwe.
Policz sam
Kalkulator PIT (skala podatkowa)
Orientacyjne wyliczenie podatku należnego wg skali 12% / 32%.
Przyjęto próg 12% do 120 000 zł, 32% powyżej, kwota wolna 30 000 zł - stan prawny, zweryfikuj na podatki.gov.pl
Wynik orientacyjny - zweryfikuj u źródła (rozliczenie PIT, ulgi i składka zdrowotna mogą zmienić wynik).
Konsekwencje błędu: odsetki, korekta, a nawet postępowanie karno-skarbowe
Jeśli urząd skarbowy wykryje nieprawidłowości, nakazuje złożenie korekty deklaracji. Do zapłaty dochodzą odsetki za zwłokę liczone od dnia, w którym podatek powinien być zapłacony. W skrajnych przypadkach możliwe jest wszczęcie postępowania karno-skarbowego - szczególnie gdy błąd wynika z rażącego niedbalstwa. Warto pamiętać, że to podatnik ponosi odpowiedzialność za treść deklaracji, a nie sztuczna inteligencja.
Jak uchronić się przed kosztownym błędem? Sprawdź, zanim klikniesz „wyślij”
Eksperci radzą, by odpowiedzi wygenerowane przez AI zawsze weryfikować z oficjalnymi źródłami - np. stroną Ministerstwa Finansów, Krajowej Administracji Skarbowej lub ZUS. Można też skorzystać z darmowych porad w urzędzie skarbowym lub zaufanego serwisu, który na bieżąco aktualizuje przepisy. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule na portalu PIT.pl.
Korzystanie z AI do szybkiego sprawdzenia przepisu nie jest złe - pod warunkiem, że nie traktujemy jej odpowiedzi jako ostatecznej. Jedno kliknięcie może zaoszczędzić czas, ale nieopatrzne zaufanie może kosztować znacznie więcej. Zanim zdecydujesz się na samodzielne rozliczenie z pomocą chatbota, upewnij się, że wiesz, co robisz. W razie wątpliwości lepiej zapytać specjalistę.
