Komisja Europejska opublikowała 20 lipca rekomendacje, które w praktyce przesuwają kary dla importerów gazu, ropy i węgla o co najmniej trzy lata. Unijne rozporządzenie metanowe zakładało, że od 1 stycznia 2027 roku importerzy będą płacić wysokie kary za zbyt emisyjne surowce. Teraz najwcześniejszy możliwy termin to 2030 rok. Dla polskich gospodarstw domowych oznacza to, że rachunki za gaz i paliwo nie wzrosną z tego konkretnego powodu w najbliższych latach.
Dlaczego kary przesunięto?
Komisja tłumaczy decyzję niepokojami na światowych rynkach energii - konflikt na Bliskim Wschodzie, blokada Cieśniny Ormuz i rosnące ceny ropy sprawiły, że Bruksela ugięła się pod naciskiem państw członkowskich. Swoje zrobił też lobbing producentów LNG i ropy, którzy ostrzegali, że europejskie rafinerie stracą połowę dostępnej puli surowców, jeśli przepisy wejdą w życie. Do tego doszedł sprzeciw 17 państw Unii, w tym Polski. 30 czerwca kraje te wprost ostrzegły, że rozporządzenie zagrozi bezpieczeństwu energetycznemu Europy.
Co to oznacza dla twojego portfela?
Gdyby kary weszły w życie w 2027 roku, importerzy przerzuciliby je na ceny gazu, ropy i paliw. Rozporządzenie przewiduje, że kara może sięgać maksymalnie 20% rocznych obrotów importera - a to musiałoby podnieść detaliczne stawki. Ministerstwo Energii argumentowało, że brak aktów delegowanych i metodologii weryfikacji sprawia, iż wdrożenie przepisów w terminie jest niemożliwe. Dzięki odroczeniu rachunki za ogrzewanie, benzynę czy olej opałowy nie zostaną obciążone dodatkowym kosztem z tytułu unijnych regulacji. Nie oznacza to jednak, że ceny nie wzrosną z innych powodów - wojna w Zatoce Perskiej i ograniczenia w dostawach LNG już teraz podnoszą notowania.
Polska na czele koalicji przeciwników
Nasz kraj odegrał kluczową rolę w blokowaniu kar. Szef Ministerstwa Energii Miłosz Motyka wnioskował o dialog wdrożeniowy z Komisją. Co więcej, Polska nie wprowadziła nawet przepisów o karach dla importerów - podobnie jak większość krajów Unii. Rekomendacja KE nie jest prawnie wiążąca, ale w praktyce otwiera okno, z którego skorzystają wszyscy. Wprowadzenie zakazu uwalniania metanu od 1 stycznia 2027 uderzyłoby dodatkowo w polskie kopalnie węgla, które emitują duże ilości tego gazu. Teraz górnictwo zyskało trzy lata oddechu.
Co dalej?
Sytuacja na rynku energii pozostaje napięta. Notowania ropy Brent ponownie przebiły 100 dolarów za baryłkę, a gaz w Europie drożeje - kontrakty na TTF przekraczają 60 euro za MWh. Do tego od stycznia 2027 wchodzi całkowity zakaz importu LNG z Rosji. W tej układance odroczenie kar za metan to jedna z nielicznych dobrych wiadomości dla portfeli Polaków. Nie oznacza jednak końca podwyżek - inne czynniki, jak wojna w Zatoce czy konkurencja z Azją o dostawy, nadal będą napędzać ceny.
Artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z adwokatem, radcą prawnym lub odpowiednim urzędem.
