Z wiekiem każdy z nas traci siłę mięśni – to proces, który wydawał się nieunikniony. Japońscy naukowcy właśnie udowodnili, że można go zatrzymać. Odkryli związek, który tworzy białko aż dwukrotnie silniejsze od naturalnego, zdolne do regeneracji nawet zniszczonej tkanki. Czy to koniec sarkopenii, czyli starczego zaniku mięśni?
Dlaczego mięśnie starzeją się szybciej niż reszta ciała?
Mięśnie szkieletowe to jedna z pierwszych tkanek, które odczuwają upływ czasu. Mikrouszkodzenia, gromadzenie tłuszczu i utrata włókien szybkokurczliwych – odpowiedzialnych za siłę i dynamikę – sprawiają, że po czterdziestce każdy trening daje coraz mniejsze efekty. W medycynie ten proces nazywa się sarkopenią. Dotyka nie tylko bywalców siłowni, ale każdego seniora, który ma problem z wstaniem z krzesła czy utrzymaniem równowagi.
Klucz do regeneracji – białko HGF, które z wiekiem rdzewieje
W młodych, zdrowych mięśniach działa sprawny system naprawczy. Jego rdzeniem jest białko HGF (czynnik wzrostu hepatocytów) – uniwersalne u wszystkich ssaków. W normalnych warunkach „śpi” w komórkach, a budzi się dopiero wtedy, gdy mięsień ulega mikrourazom (np. podczas intensywnego treningu). Łączy się wtedy ze specjalnymi receptorami na mięśniowych komórkach macierzystych, zmuszając je do namnażania i naprawy uszkodzonych włókien. Z wiekiem jednak białko HGF ulega nitracji – chemicznej przemianie, która uniemożliwia mu prawidłowe działanie. To tak, jakby klucz zardzewiał i przestał pasować do zamka. Białko wciąż jest obecne, ale nie potrafi aktywować komórek macierzystych.
Japoński przełom: związek siarki, który tworzy superbiałko
Zespół badawczy z Uniwersytetu Kiusiu pod kierunkiem prof. Ryuichiego Tatsumiego postanowił sprawdzić, czy silne przeciwutleniacze ochronią biologiczny klucz przed zardzewieniem. Skupili się na dwóch związkach siarki z grupy trisiarczków. Jeden z nich – trisiarczek kwasu liponowego (LASSS) – zadziałał jak tarcza, blokując proces niszczenia białka HGF. Co więcej, przy zwiększonej dawce LASSS nie tylko zneutralizował zagrożenie, ale wszedł w bezpośrednią interakcję z białkiem, nieznacznie zmieniając jego strukturę. W ten sposób narodziło się „Super HGF” – zmodyfikowane białko, które wiązało się z receptorami komórek macierzystych ponad dwukrotnie silniej niż w normalnych warunkach i stało się całkowicie odporne na uszkodzenia chemiczne.
Testy na myszach potwierdziły skuteczność w żywym organizmie
Naukowcy przetestowali LASSS na myszach cierpiących na atrofię mięśni spowodowaną unieruchomieniem. Wyniki potwierdziły niezwykłą skuteczność związku – proces niszczenia białek naprawczych został drastycznie zahamowany. To dowód, że biologiczne „hakowanie” mięśni działa nie tylko w probówce, ale także w żywym organizmie. Należy jednak pamiętać, że na razie testy przeprowadzono wyłącznie na modelach zwierzęcych. Zanim terapia oparta na „Super HGF” trafi do szpitali, klinik sportowych czy aptek, naukowców czekają dalsze, długotrwałe badania – najpierw na naturalnie starzejących się organizmach.
Co to oznacza dla ciebie?
Jeśli wyniki potwierdzą się u ludzi, może to oznaczać rewolucję w geriatrii i medycynie sportowej. Zamiast godzić się z utratą siły z wiekiem, będziemy mogli aktywnie przeciwdziałać sarkopenii. Osoby starsze odzyskają sprawność, a aktywni fizycznie – dłużej utrzymają formę. Na razie jednak trzeba uzbroić się w cierpliwość. Badania nad „Super HGF” są na etapie przedklinicznym, a pierwsze testy na ludziach mogą potrwać jeszcze kilka lat.
