Nowe badanie naukowców z Columbia University ujawnia, że to właśnie cukier, a nie tłuszcz, odpowiada za niszczenie ochronnych bakterii w jelitach. Gdy tych bakterii zabraknie, organizm traci naturalną barierę przed otyłością i insulinoopornością. Tymczasem statystyczny Polak spożywa ponad 45 kilogramów cukru rocznie – to dawka, która może realnie zmieniać skład mikrobiomu i otwierać drogę do poważnych chorób metabolicznych.
Co dokładnie odkryli naukowcy z Columbia University?
Zespół pod kierunkiem prof. Ivaylo Ivanova przez cztery tygodnie karmił myszy dietą typu zachodniego – bogatą zarówno w tłuszcz, jak i cukier. U zwierząt szybko pojawił się przyrost masy ciała, nietolerancja glukozy oraz insulinooporność. Jeszcze ważniejsze były zmiany w mikrobiomie: drastycznie spadła liczba segmentowanych bakterii nitkowatych. To właśnie one pobudzają komórki odpornościowe Th17, które pełnią kluczową rolę w ochronie przed stanem zapalnym i zaburzeniami metabolicznymi.
– Te komórki odpornościowe wytwarzają cząsteczki, które spowalniają wchłanianie „złych” lipidów z jelit i ograniczają stan zapalny w obrębie jelit – wyjaśnia prof. Ivanov. Badanie opublikowano w prestiżowym czasopiśmie „Cell”.
Dlaczego to cukier, a nie tłuszcz, jest głównym winowajcą?
Naukowcy chcieli sprawdzić, który składnik diety wywołuje niekorzystne zmiany. Wyniki były jednoznaczne: myszy karmione dietą wysokotłuszczową, ale pozbawioną cukru, zachowały ochronne komórki Th17 i nie rozwinęły otyłości ani stanu przedcukrzycowego – mimo że spożywały tyle samo kalorii. – Cukier eliminuje bakterie nitkowate, a w konsekwencji znikają ochronne komórki Th17 – podkreśla prof. Ivanov. Co ciekawe, efekt nie wystąpił u zwierząt, które od początku nie miały tych bakterii. To sugeruje, że skuteczność ograniczenia cukru może zależeć od indywidualnego składu mikrobiomu.
Co to oznacza dla Polaków?
Przeciętny Polak spożywa ponad 45 kilogramów cukru rocznie. To ogromna ilość, która może systematycznie niszczyć ochronne bakterie w jelitach. W efekcie organizm traci naturalną barierę przed wchłanianiem szkodliwych tłuszczów i rozwija się stan zapalny, który sprzyja otyłości, insulinooporności, a w konsekwencji cukrzycy typu 2. Badacze zaznaczają jednak, że ich eksperyment przeprowadzono na myszach, więc wyników nie można bezpośrednio przenosić na ludzi. To ważny sygnał, ale nie dowód – podkreślają autorzy.
Jak ograniczyć cukier i chronić jelita?
Nawet jeśli nie każdy zareaguje na redukcję cukru w ten sam sposób, ograniczenie słodkich napojów, deserów i przetworzonej żywności to krok w dobrą stronę. Eksperci radzą, by zwracać uwagę na ukryty cukier w produktach takich jak jogurty owocowe, płatki śniadaniowe, sosy czy pieczywo. Wspieranie mikrobiomu poprzez dietę bogatą w błonnik, warzywa i fermentowane produkty może dodatkowo pomóc w utrzymaniu ochronnych bakterii. Pamiętaj jednak: przed wprowadzeniem większych zmian w diecie skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.
