Jon Stewart ma zwyczaj walić prosto z mostu. Tym razem na swoim podcastie wezwał do zakończenia Kolacji Korespondentów Białego Domu. „To akt poddaństwa” – powiedział. I mam wrażenie, że trafił w sedno.
Coroczna gala, na której dziennikarze i politycy siedzą ramię w ramię, popijają drinki i żartują z tych samych dowcipów, od lat budzi we mnie dyskomfort. Stewart ujął to lepiej niż ja kiedykolwiek bym potrafił: „Uwiecznianie koleżeńskich i serdecznych relacji między prasą a tymi, których opisują, to w normalnych czasach bardzo zły pomysł”. A w czasach, gdy zaufanie do mediów spada, to już czyste samobójstwo.
Nie chodzi o żarty, tylko o granice
Stewart nie krytykuje samej formy humoru. Mówi o czymś głębszym – o symbiotycznej relacji, która podkopuje fundamenty dziennikarstwa. Gdy reporter, który ma rozliczać prezydenta, godzinę wcześniej śmiał się z jego żartów w smokingowej sali balowej, trudno zachować pozory niezależności. To nie jest przypadek, że najwięksi krytycy tej kolacji to właśnie Stewart i jego dawny współpracownik Stephen Colbert – ludzie, którzy jako komicy mogą mówić prawdę, bo formalnie nie udają dziennikarzy.
Polska scena medialna ma swój własny odpowiednik tego problemu. Coroczne bale prasy, nieformalne kolacje z politykami, wspólne wyjazdy – granica między byciem dziennikarzem a byciem częścią warszawskiego towarzystwa zaciera się systematycznie. Stewart mówi o Waszyngtonie, ale mechanizm działa tak samo nad Wisłą.
Nie chodzi o to, by dziennikarze nie mogli utrzymywać kontaktów z politykami – to nierealne i naiwne. Chodzi o ustawienie takiej sceny, w której dostęp do informacji jest wymieniany za dyskrecję. Stewart ma rację – czas skończyć z tą farsą. Prawdziwe dziennikarstwo nie potrzebuje gali. Potrzebuje dystansu.
