Po premierze wyczekiwanego filmu i serialu „Lalka” Bolesława Prusa na Allegro wybuchło prawdziwe polowanie na pierwsze wydania książki. Antykwariusze wyceniają je nawet na 200 zł i więcej, ale oszuści już wykorzystują modę – wystawiają podróbki, nowe wydania podawane za stare, a nawet aukcje, które kończą się pustą przesyłką. Zanim klikniesz „kup teraz”, sprawdź, jak rozpoznać uczciwą ofertę i nie stracić pieniędzy.
Skąd 200 zł za książkę, która w księgarni kosztuje 30 zł?
Jak podaje serwis Bezprawnik, „Lalka” Prusa przeżywa drugą młodość za sprawą dwóch nowych ekranizacji. Kolekcjonerzy i czytelnicy rzucili się na pierwsze wydania powieści – te najstarsze, z przełomu XIX i XX wieku, osiągają ceny nawet 200 zł. Popularność nakręciła też ceny wszystkich starszych wydań, także powojennych. W efekcie na Allegro pojawiły się setki nowych ofert, w tym wiele podejrzanie tanich lub podejrzanie drogich.
Oszustwo na literaturę – jak działają przestępcy?
Mechanizm jest prosty. Oszust wystawia aukcję z nazwą „Lalka – pierwsze wydanie” i zdjęciem starej książki, a po zakupie wysyła nowe, tanie wydanie w okładce z innej epoki albo nie wysyła nic. Inni sprzedają skany lub książki w fatalnym stanie, które na zdjęciu wyglądają jak nowe. Bywa, że aukcja jest całkowicie fikcyjna – oszust zbiera pieniądze od kilku osób i znika, zanim Allegro zdąży zablokować konto.
Jak rozpoznać prawdziwe pierwsze wydanie?
- Sprawdź rok wydania. Prawdziwe pierwsze wydanie „Lalki” ukazało się w 1890 roku. Jeśli oferta mówi „pierwsze wydanie”, ale data to np. 1950 – to podróbka lub błąd.
- Poproś o zdjęcie strony redakcyjnej. Uczciwy sprzedawca bez problemu wyśle zdjęcie z metryczką książki – rok, wydawnictwo, numer ISBN.
- Porównaj ceny. Średnia cena pierwszego wydania na rynku antykwarycznym to 150-200 zł. Oferta za 20 zł z pewnością jest fałszywa.
- Sprawdź historię sprzedawcy. Oszuści często mają konta założone kilka dni lub tygodni wcześniej i sprzedają tylko jeden, modny przedmiot.
Allegro reaguje, ale ty też musisz uważać
Platforma stara się blokować podejrzane aukcje, ale procedura weryfikacji trwa. W międzyczasie sprzedawcy zdążą zebrać pieniądze od nieświadomych kupujących. Dlatego, jeśli planujesz kupić „Lalkę” na prezent lub do kolekcji, lepiej wybrać zaufany antykwariat z fizycznym adresem. Możesz też skorzystać z opcji Allegro Smart! – wtedy zwrot towaru jest łatwiejszy, jeśli okaże się niezgodny z opisem.
Co zrobić, jeśli już dałeś się nabrać?
Jeśli kupiłeś podróbkę lub nie dostałeś towaru, nie zwlekaj. Zgłoś sprawę do Allegro przez formularz „Zgłoś problem z zamówieniem”. Możesz też złożyć zawiadomienie na policji – oszustwo internetowe to przestępstwo ścigane z urzędu. Zachowaj całą korespondencję ze sprzedawcą i potwierdzenie przelewu. Wiele banków pozwala na szybki zwrot środków (chargeback), jeśli zgłosisz sprawę w ciągu 120 dni od transakcji.
Nie tylko „Lalka” – moda na stare książki trwa
Podobne polowanie obserwujemy przy każdej głośnej premierze filmowej lub serialowej opartej na lekturze. W zeszłym roku oszuści żerowali na „Panu Tadeuszu” nowej ekranizacji, a wcześniej na „Mistrzu i Małgorzacie”. Zasada jest zawsze ta sama: sprawdzaj, weryfikuj i nie daj się ponieść emocjom. Lepiej zapłacić 200 zł w sprawdzonym antykwariacie niż stracić 100 zł na oszustwie.
Pamiętaj: jeśli oferta wydaje się zbyt dobra, by była prawdziwa – prawdopodobnie taka jest. Nie ryzykuj swoich pieniędzy dla chwili kolekcjonerskiej ekscytacji.
