Jeśli szukasz szybkiej odpowiedzi: phubbing, czyli odwracanie uwagi od bliskiej osoby na rzecz telefonu, w świetle nowych badań wiąże się z wyższym ryzykiem depresji poporodowej u kobiet. To nie diagnoza ani wyrok, ale sygnał, że sposób bycia partnera w pierwszych tygodniach po porodzie ma realne znaczenie dla zdrowia psychicznego matki.
Przyznaję, że słowo „phubbing” długo brzmiało dla mnie jak wymysł na potrzeby nagłówka. Brzydkie zbitki z angielskiego „phone” i „snubbing” zwykle opisują coś, co i tak wszyscy robimy. A jednak tym razem przestałem wzruszać ramionami.
Dlaczego akurat po porodzie to boli mocniej
Pierwsze tygodnie z noworodkiem to stan wyjątkowej kruchości. Niedobór snu, burza hormonalna, poczucie, że świat nagle skurczył się do rozmiaru pokoju z łóżeczkiem. W takim momencie każdy gest obecności albo nieobecności partnera waży więcej niż zwykle.
I tu tkwi sedno. Kiedy kobieta karmi w nocy, a obok siedzi mężczyzna z twarzą podświetloną ekranem, nie chodzi o to, że „po prostu sprawdza wiadomości”. Chodzi o komunikat: nie jestem tu naprawdę z tobą. Powtarzany dzień po dniu, tydzień po tygodniu, ten komunikat robi się głośny.
Badanie, o którym mowa, nie twierdzi, że telefon powoduje depresję. Zależność i przyczyna to dwie różne rzeczy – o tym trzeba pamiętać przy każdym takim doniesieniu. Ale kierunek jest wystarczająco jasny, żeby potraktować sprawę poważnie.
Nie chodzi o wyrzucenie smartfona
Byłbym niewiarygodny, gdybym teraz kazał komukolwiek zakopać telefon w ogródku. Sam sięgam po niego odruchowo, często bez powodu. Rzecz w tym, że w domu z małym dzieckiem odruch zamienia się w nawyk, a nawyk w mur między dwojgiem ludzi.
Praktycznie najlepiej działają proste umowy. Godzina, w której telefony leżą w drugim pokoju. Karmienie bez ekranu – także wtedy, gdy karmi matka, a ojciec po prostu jest obok i rozmawia. Wieczorne pół godziny, gdy oboje patrzą na siebie, a nie na powiadomienia.
Warto też nazwać rzecz po imieniu, zanim urośnie. „Kiedy piszesz w trakcie, gdy do ciebie mówię, czuję się sama” brzmi lepiej niż milczenie, które fermentuje w żal. To nie kontrola, to komunikat o potrzebie.
Ojciec ma większą rolę, niż mu się wydaje
Najbardziej zaskoczyło mnie w tym wszystkim przesunięcie odpowiedzialności. Długo mówiliśmy o depresji poporodowej wyłącznie w kategoriach matki, hormonów i jej samopoczucia. Tymczasem otoczenie, a zwłaszcza partner, nie jest tłem – jest częścią równania.
To dobra wiadomość. Bo hormonów nie przestawimy siłą woli, a obecność, uwagę i odłożony telefon – owszem. Ojciec, który jest realnie przy matce w pierwszych tygodniach, nie tylko pomaga przy dziecku. On współtworzy jej poczucie bezpieczeństwa.
Chcę być tu uczciwy: jeśli objawy się utrzymują, jeśli pojawia się przygnębienie, lęk, brak sił dłużej niż przez pierwsze dni, to sprawa dla lekarza albo psychologa, a nie dla porady w internecie. Depresji poporodowej nie leczy się odłożonym telefonem.
Ale zacząć można od małego gestu. Następnym razem, gdy ktoś bliski będzie mówił, a ja poczuję świerzbienie w dłoni, żeby zerknąć na ekran – odłożę telefon ekranem do dołu. To kosztuje mnie kilka sekund. Kogoś obok może kosztować znacznie więcej, jeśli tego nie zrobię.
